Η αλλεργία στην πρωτεΐνη του γάλακτος (ΑΓΑ) είναι μία από τις πιο συχνές τροφικές αλλεργίες της βρεφικής και παιδικής ηλικίας. Υπολογίζεται δε ότι η συχνότητα εμφάνισής της φτάνει το 1.4%-3,8%.Πρόκειται για αντίδραση υπερευαισθησίας, λόγω της παθολογικής απάντησης του οργανισμού στις πρωτεΐνες που περιέχονται στο γάλα της αγελάδoς, όπως η καζεΐνη, η α λακταλβουμίνη, η β λακτοσφαιρίνη και η καζείνη. Διακρίνεται σε IgE μεσολαβούμενη αντίδραση, μη IgE μεσολαβούμενη αντίδραση και σε αντιδράσεις μεικτού τύπου.
Πότε εμφανίζεται;
Συνήθως εκδηλώνεται τους πρώτους μήνες ζωής, όταν το βρέφος έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τη πρωτείνη του γάλακτος.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή μερικές ώρες/ημέρες μετά την κατανάλωση και διαφέρουν από παιδί σε παιδί.
A. Αμεσου τύπου αντιδράσεις (IgE μεσολαβούμενη αντίδραση)
- Δερματικά εξανθήματα (εξάνθημα, κνίδωση, έκζεμα)
- Οίδημα χειλέων, αγγειοοίδημα
- Στοματοφαρυγγικό σύνδρομο -- (oral allergy syndrome) – σπάνιο σε βρέφη και παιδιά
- Αναπνευστική δυσχέρεια
- Έμετοι, διαρροικές κενώσεις
B. Έμμεσου τύπου αντιδράσεις (μη IgE μεσολαβούμενη αντίδραση)
- Εμετοί
- Διαρροικές κενώσεις, πολλές φορές με προσμίξεις αίματος ή βλέννης
- Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση
- Εντεροκολίτιδα
- Δυσκοιλιότητα
- FPIES
- Ηωσινοφιλική Οισοφαγίτιδα
- Μειωμένη πρόσληψη βάρους
Σε σπάνιες περιπτώσεις, η αλλεργία μπορεί να προκαλέσει αναφυλαξία, μια σοβαρή και επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται από τον παιδίατρο ή παιδοαλλεργιολόγο, βάσει ενός λεπτομερούς ιστορικού και κλινικής εξέτασης. Σε παιδιά με ιστορικό άμεσου τύπου αντίδρασης (κνίδωση, αγγειοοίδημα, αναφυλαξία) έχει ένδειξη η διενέργεια δερματικών δοκιμασιών δια νυγμού (SPT), καθώς και η ανίχνευση ειδικών ΙgE στις πρωτεΐνες του γάλακτος στον ορό του αίματος.
Η πιο αξιόπιστη διαγνωστική μέθοδος, σε υποψία αλλεργίας στην πρωτεΐνη του αγελαδινού γάλατος, είναι η δίαιτα αποκλεισμού από τη διατροφή του ασθενούς και η διενέργεια ανοικτής πρόκλησης μετά τη βελτίωση της συμπτωματολογίας, υπό ιατρική παρακολούθηση.
Αντιμετώπιση
Η βασική θεραπευτική προσέγγιση είναι η αποφυγή του αγελαδινού γάλακτος και των παραγώγων του.
Σε αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη, συνεχίζεται ο θηλασμός, με αποκλεισμό των γαλακτοκομικών από τη δίαιτα της μητέρας (συμπληρωματική χορήγηση ασβεστίου) για 2-4 εβδομάδες.
Σε περιπτώσεις μη θηλάζοντος βρέφους χορηγείται κατάλληλη υποαλλεργιογονική φόρμουλα (εκτενώς υδρολυμένο ή στοιχειακό).
Πλέον υπάρχει μια αποτελεσματική, ενεργητική μέθοδος ανάπτυξης ανοχής σε εμμένουσες αλλεργίες στη πρωτείνη του γάλακτος. Η από του στόματος ειδική ανοσοθεραπεία με σταδιακά αυξανόμενη δόση αλλεργιογόνου, υπο ιατρική παρακολοθούση, φαίνεται να δείχνει ενθαρρυντικά αποτελέσματα με περίπου 85% επιτυχία.
Πρόγνωση
Τα καλά νέα είναι ότι η πλειονότητα των παιδιών με αλλεργία στην πρωτεΐνη του γάλακτος ξεπερνά την αλλεργία μέχρι την ηλικία των 3–5 ετών.
✅ Συμβουλή Παιδιάτρου:
Αν υποψιάζεστε ότι το παιδί σας παρουσιάζει συμπτώματα αλλεργίας, μην επιχειρήσετε μόνοι σας αποκλεισμό τροφών. Η σωστή αξιολόγηση και παρακολούθηση από τον παιδίατρο είναι καθοριστική για την ασφαλή ανάπτυξη του παιδιού.